مفتول یکی از پرکاربردترین محصولات فولادی در صنایع مختلف است. به یک تک رشته سیمی باریک و تابداده شده، مفتول گفته میشود که انواع گوناگونی از آن برای کاربردهای مختلف طراحی و تولیدشده است. انواع مفتولها به دلیل ویژگیهای خاصی که دارند، در صنایعی ازجمله راهسازی، ساختمانسازی، تجهیزات پزشکی و… مورداستفاده قرار میگیرند. در ادامه با ما همراه شوید تا انواع محصولات مفتولی و کاربرد آنها در صنایع مختلف را بررسی کنیم.
انواع مختلف مفتول
مفتول درواقع یک سیم باریک با سطح مقطع بین 0.4 تا 4 میلیمتر است که در یک فرایند کشش، تولید میشود. جنس اصلی مفتولها معمولاً فولاد کمکربن است، اما این محصولات دارای تنوع بسیار بالایی هستند و میتوانند از جنسهای مختلفی مانند مس، پلیمر، فولاد و استیل نیز تولید شوند. صنعتگران از محصولات مفتولی که از هر یک این مواد ساخته میشود، برای کاربردهای مختلف استفاده میکنند.
مفتول سیاه
یکی از انواع مفتولها، مفتول سیاه است که بهطور عمده در آرماتوربندی استفاده میشود و به علت کاربرد در صنعت آرماتوربندی به آن مفتول آنیل شده یا آرماتوربندی میگویند. روند ساخت مفتولهای آنیل شده به این صورت است که در ابتدا میلگردهایی با قطر 5.5 تا 8 میلیمتر در فرایند نورد سرد میشوند و سپس در دستگاههای کشش به رشتههای 1.2 تا 6 میلیمتر تبدیل میشوند.
برای اتمام مراحل ساخت مفتول سیاه لازم است میلگردهای کشیده شده در کورههای آنیل با دمای بین 800 تا 900 درجه سانتیگراد در خلأ پخته شوند. بعد از گذشت مدتی، مواد بهمرورزمان سرد میشوند و قابلاستفاده هستند. ویژگی مهم در مفتولهای سیاه، انعطافپذیری بالا و نرمی آنها است. مفتولهای سیاه در اندازههای مختلف و بهصورت منعطف تولید میشوند و به همین دلیل در آرماتوربندی، قالببندی، بستهبندی، عایقبندی و حتی نجاری مورداستفاده قرار میگیرند.

محصولات مفتولی؛ مفتول گالوانیزه
یکی از انواع بسیار معروف مفتولها مربوط به مفتول گالوانیزه است. مفتول گالوانیزه همان مفتول سفید است که تولید آن به دو روش سرد و گرم انجام میشود. در روش سرد فلز روی به روش الکترولیز سطح مفتول را میپوشاند و در روش گرم نیز مفتول را روی مذاب قرار میدهند . سپس در اثر واکنشی که ایجاد میشود فلز روی سطح مفتول را میپوشاند. مفتول گالوانیزه دارای دو قطر 1.2 و 1.5 میلیمتر است که به قطر 1.2 سیم رابیتسبندی و به قطر 1.5 آن سیم اسکوپ میگویند. قیمت مفتول گالوانیزه بر اساس مواردی مانند قطر آن و روش تولید تعیین میشود.
مفتول مسوار
مفتولهای مسوار به علت استفاده از مس در فرایند ساخت، به این صورت نامگذاری شدهاند. در این نوع از مفتولها یکلایه بسیار نازک مس در حدود 0.7 تا 1 میکرون روی مفتول آهن قرار میگیرد. این رشتههای مفتولی دارای خصوصیت چکشخواری و انعطافپذیری هستند و به همین دلیل در ساخت محصولات مفتولی مانند رشته سیمهای مسی، برخی لوازمخانگی مانند یخچال و مواردی مانند صنایع ریلی، ساخت وسایل عمرانی و جوش فلزات استفاده میشوند.
انواع محصولات مفتولی
مفتولها تنوع بسیار بالایی از نظر جنس، مدل، اندازه و حتی حالت عرضه دارند. این ویژگی باعث شده محصولاتی که با مفتول ساخته میشوند نیز بسیار متنوع باشند. در ادامه چند مورد از محصولات پرکاربرد مفتولی را معرفی میکنیم.
- توری حصاری یا فنس: صنعتگران از مفتولهای گالوانیزه استفاده میکنند تا برای محیطهای مختلف مانند زمینهای کشاورزی، فرودگاه و راهآهن، مراکز امنیتی و… توری حصاری بسازند و بتوانند امنیت آن بخش را تا حدی زیادی افزایش دهند.
- سیمخاردار: یکی از کاربردهای بسیار شناختهشده از مفتولها مربوط به سیمخاردار است که به دو صورت خطی و حلقوی تولید میشوند. از سیمخاردار نیز برای افزایش امنیت و جلوگیری از ورود افراد به زمین کشاورزی و مناطق امنیتی و نظامی استفاده میشود.
- سینی کابل: سینی کابل در بین محصولات مفتولی کاربرد ویژهای دارد. از این سینی برای حفظ و نگهداری کابلها و تأسیسات برقی استفاده میشود.
- توری گابیون: درصورتیکه سیمهای مفتول بهصورت ششضلعی، مربع یا مستطیل بافته شوند و درون آنها با شن و ماسه پر شود، به آن توری گابیون میگویند. از این مدل توریها برای مواردی مانند ساخت سد و شومینه، ساخت حفاظت و جلوگیری از پوشیدگی لولهها استفاده میشود.
- توری مش: توریهای مش بهصورت مربع شکل هستند و برای ساخت پلها، سقفهای کامپوزیت و تونلها کاربرد دارند.
خصوصیات محصولات مختلف مفتولی
تمامی محصولات مفتولی که در قسمت قبلی آنها را بررسی کردیم دارای ویژگیهایی هستند که زمینه استفاده از آنها در صنایعی خاص را ایجاد کردهاند. برخی از این ویژگیها که در تمامی محصولات مشترک هستند به شرح زیر است:
- انعطافپذیری بالا: اغلب مدلهای مفتولها دارای ویژگی انعطافپذیری و شکلپذیری بالایی هستند و به همین دلیل میتوانند در صنایع مختلف مورداستفاده قرار بگیرند.
- طول عمر بالا: محصولات فولادی اغلب دوام بالایی دارند. حتی برخی مواقع برای بیشتر شدن دوام و طول عمرشان با فلزات دیگر ترکیب میشود و درصورتیکه در شرایط مناسبی باشند طول عمر بالای 50 سال دارند.
- مقاومت بالا: تمامی انواع مفتولها دارای مقاومت بالا در برابر فشار هستند. این به این معناست که میتوانند تا حدی زیادی فشار را تحمل کنند بدون اینکه آسیبی ببینند.

عوامل مؤثر بر قیمت مفتولها
قیمت سیم مفتول با در نظر گرفتن معیارهای مختلفی تعیین میشود. مهمترین معیار، مواد اولیه ساخت مفتول است. در تولید برخی از مفتولها با در نظر گرفتن زمینه کاربرد آنها، از فلزهای مختلفی مانند نیکل جهت ساخت آلیاژ استفاده میشود. به کار رفتن نیکل در آلیاژ بهتنهایی میتواند قیمت رشتههای مفتول را دگرگون کند.
عامل دوم مؤثر بر قیمت، قطر و اندازه سیمهای مفتول است. هر چقدر قطر و اندازه سیم موردنظر شما کوچکتر باشد، برای خرید مفتول آن و تولید محصولات مفتولی باید هزینه بیشتری را پرداخت کنید. علت این افزایش قیمت هم فرایند طولانیتر برای ساخت مفتولهای باریکتر و کوچکتر است.
نکات مهم در خرید محصولات مفتولی
مفتولهای موجود در بازار به دو شیوه شاخه و کلاف در اختیار متقاضیان قرار میگیرند. شما باید با دانستن ویژگیهای هر دو و کاربردی که دارند، بهترین مدل را انتخاب کرده و خریداری کنید.
مفتول کلاف
وقتی از مفتولهای کلاف صحبت میکنیم، درواقع منظورمان حلقههای 1.5 تنی مفتول است. کلافها ماده اولیه بسیاری از محصولات مفتولی هستند و به سه صورت پرکربن، کربن متوسط و کمکربن تولید میشوند که میزان کشش و انعطافپذیری مفتول را مشخص میکنند. از نظر شکل ظاهری نیز در دودسته آجدار و ساده تقسیمبندی میشوند.
مفتولهای آجدار برای کاربردهای ساختمانی، مش سازی، سیم بکسل و سیمخاردار، برخی از انواع توری و… استفاده میشوند. استفاده از مفتول کلاف مزایای زیادی دارد. برای مثال زمانی که شما از کلاف استفاده میکنید میزان پرتیهای کار شما به حداقل میرسد و در نتیجه هزینه نهایی کمتر میشود. از طرفی اگر کاربرد خاصی را برای مفتول کلاف در نظر دارید که نیاز به سایز بزرگتر از 12 باشد، میتوانید کلاف آن را بهصورت سفارشی خریداری کنید.
مفتول شاخه
تفاوت مفتول شاخه با کلاف این است که برای تولید این نوع مفتولها در ابتدا کلاف را صاف میکنند و در اندازههای مختلف آن را برش میزنند. شما میتوانید متناسب با کاربردی که مدنظر دارید یکی از اندازههای مناسب از مفتول شاخه را خریداری کنید. از ویژگیهای یک مفتول شاخه با کیفیت و مرغوب میتوان به نبود قوس در طول شاخه و عدم وجود خط و خش در طول سیم مفتول اشاره کرد.
سخن پایانی
سیمهای مفتولی در مدلهای مختلف، از جنس فولاد و یا سایر آلیاژها و در اندازه و قطرهای متفاوت تولید میشوند. این تنوع بالا میتواند در هنگام انتخاب و خرید کمی گیجکننده باشد؛ اما شما با دانستن اطلاعات کلی در خصوص انواع مفتول و محصولات ساختهشده از مفتولها میتوانید بهترین انتخاب را داشته باشید. مجموعه فولادکو بیش از 20 سال سابقه در زمینه تولید و فروش محصولات آهنی دارد و همواره محصولات را با بهترین کیفیت و قیمت به مشتریان عرضه میکند. برای انتخاب محصولات مفتولی و آهنی و یا قیمت تیرآهن هاش و انواع محصولات اهنی میتوانید با کارشناسان ما در مجموعه فولادکو در ارتباط باشید.