زنگ زدگی و خوردگی میلگرد یکی از شایع ترین مشکلاتی است که رخ می دهد. این زنگ زدگی و خوردگی انواع مختلفی دارد که دو نوع اصلی آن شامل: نوع حفره ای و نوع شیاری می باشند. خوردگی انواع میلگردها دارای علائمی است که شامل: تشکیل لایه های سفید، ایجاد لکه های قهوه ای، ایجاد ترک در بتن و میلگرد، کمانش میلگردها و… هستند. روش های مختلفی برای تقویت میلگرد و پیشگیری از بروز چنین مشکلاتی وجود دارد؛ از جمله: ایجاد پوشش اسیدی قلیایی، ایجاد پوشش اپوکسی فیوژنی، استفاده از انواع پوشش های بتنی و گالوانیزاسیون یا روی اندود کردن می باشند. برای آشنایی کامل با خوردگی میلگرد در ادامه مطلب همراه ما باشید.
خوردگی میلگرد چیست و چه علائمی دارد؟
زنگ زدن میلگرد به نوعی یک واکنش در برابر حضور آب و رطوبت میباشد و از آن به عنوان اکسیداسیون شدن یک ماده با هوای مرطوب نیز یاد می گردد. اغلب اوقات میلگردها یا در انبار دچار زنگ زدگی می شوند و یا در زمانی که در سازه ها از آن ها استفاده شده است. خوردگی در بتن معمولاً نتیجه نوعی واکنش شیمیایی است که در این حالت الکترودهای مثبت و منفی در سطح میلگرد تشکیل می شوند. لذا، یون ها در میان این الکترودهای مثبت و منفی قرار گرفته و در نتیجه موجب خوردگی میلگردها و یا شکستن آن ها می شوند. همواره خوردگی میلگرد به همراه علائمی است که می توان به راحتی از آن ها این به این موضوع پی برد که تعدادی از آن ها شامل موارد زیر هستند:
- • ایجاد لکه های قهوه ای: گاهی اوقات لایهای از اکسید آهن بر روی میلگرد به وجود می آید که قهوه ای رنگ بوده و به نوعی شروع فرایند خوردگی میلگرد به شمار می آید. اکسید آهن معمولاً توسط آب یا رطوبت به سطح بتن منتقل شده و پس از آن به میلگرد رسیده و آن را دچار زنگ زدگی می کند.
• ایجاد لایه های سفید زمانی که از میلگرد در بتن استفاده می کنند؛ سیمان موجود در بتن زمانی که با دی اکسید موجود در هوا و هیدروکسید کلسیم موجود در خمیر ترکیب شود، منجر به تشکیل کربن کلسیم می گردد. کربنات کلسیم نیز همواره توسط رطوبت حمل شده و بر سطح بتن قرار گرفته و سپس موجب تشکیل لایه های سفید بر روی بتن و میلگرد می گردد.
• ایجاد ترک: میلگردی که دچار زنگ زدگی شده باشد؛ با مرور زمان دارای ترک هایی در سطح بدنه خود و همچنین در سطح بدنه بتن و اطراف خود می باشد. هر چه این مشکل برطرف نگردد، ترک هایی که بر روی سطح میلگرد و بتن ایجاد شده اند، شدت خواهند گرفت.
• کمانش میلگردها: همواره میلگردها زمانی که دچار خوردگی باشند و در بتن قرار گیرند؛ باعث کمانش آن ها شده و در نتیجه سطح بتن نیز دچار برآمدگی می شود.
• پوسته پوسته شدن پوشش بتنی: خوردگی و زنگ زدگی میلگرد سبب می شود که پیوند بین بتن و میلگرد از به طور کامل از بین رفته و در نتیجه بتن پس از مدتی شروع به تشکیل چندین لایه کرد و در نهایت پوسته پوسته شود.
انواع زنگ زدگی و خوردگی میلگرد
زنگ زدگی و خوردگی این محصول فولادی انواع مختلفی دارد که آن ها در دو دسته شیاری و حفره ای تقسیم میشوند. در خوردگی حفره ای همان طور که از نام آن مشخص است وجود یک سوراخ یا حفره در سطح بدنه میلگردها موجب می شود که زنگ زدگی موضعی به وجود آید. در واقع، اصلی ترین عامل بروز این خوردگی؛ نرسیدن اکسیژن به بخش کوچکی از سطح میلگرد می باشد. لذا، در این صورت بخشی که اکسیژن کمی دارد، نقش آند و بخشی که دارای اکسیژن بالا باشد، نقش کاتد را بازی کرده و سپس آن حفره و سوراخ را دچار خوردگی می کند. دسته دوم نیز که با نام خوردگی شیاری نامیده می شود؛ معمولاً نوعی است که در آن شیارها و دیگر مناطق فلزات که در معرض مایع خورنده هستند، دچار زنگ زدگی شوند. در سازه های مختلف معمولاً از محلول های متنوعی استفاده می کنند. گاهی اوقات این محلول ها به شیارهای کوچک روی بتن و میلگرد نفوذ کرده و مولکول های اکسیژن در حالت راکت حلالیت کمی دارند. در نهایت، این محلول های مختلف با راکت ماندن در داخل شیارها و در ناحیه آنیدی موجب خوردگی میلگرد می شود.
چه عواملی خوردگی میلگردها را تسریع می کند
عوامل مختلفی باعث تسریع فرایند خوردگی و زنگ زدگی میلگردها می شوند. یکی از اصلی ترین این عوامل، نفوذ رطوبت و اکسیژن به سطح میلگرد می باشد. زمانی که انواع میلگردهای فولادی در برابر آب رطوبت یا هر نوع مایع دیگر و اکسیژن قرار بگیرند؛ به راحتی دچار زنگ زدگی شده و با گذر زمان استحکام خود را از دست می دهند. عدم وجود لایه محافظ از بتن بدین منظور است که در زمان بتن ریزی از مواد اولیه مرغوبی استفاده نشده و لایه محافظ شیمیایی و فیزیکی میلگردها از بین رفته است.
وجود فاصله در بین بتن و میلگرد، در حین اجرای کار نیز یکی دیگر از عوامل تسریع کننده این موضوع به شمار می آید از طریق این فاصله رطوبت به راحتی می تواند به سطح میلگرد نفوذ کرده و موجب خوردگی آن شود. علاوه بر عدم تشکیل لایه محافظ، گاهی اوقات در اثر نفوذ مواد اسیدی به بتن نیز لایه محافظ اطراف میلگرد ممکن است که از بین برود در هر صورت عدم وجود یا از بین رفتن وجود لایه های محافظ در اطراف میلگرد و بتن می تواند باعث افزایش روند خوردگی میلگردها شود.
از طریق چه روش هایی می توان از زنگ زدگی میلگردها پیشگیری کرد؟
روش های مختلفی وجود دارند که می توان از طریق آن ها میلگرد را در برابر خوردگی تقویت کرد و از بروز زنگ زدگی آن ها جلوگیری کرد که عبارتند از:
استفاده از پوشش های اسیدی قلیایی
می توان از پوشش های اسیدی قلیایی برای این کار استفاده کرد. برای این کار ابتدا باید میلگردها زنگ زدایی شوند که این کار با استفاده از محلول های ضد زنگ انجام می شود. پس از آن تمامی سطوح میلگرد باید با پارچه های تمیزی خشک شده و سپس به مدت ۳۰۰ ثانیه در یک محلول قلیایی قرار بگیرند. محلول حاوی یک کیلوگرم پودر قلیایی و حدوداً ۴۰۰ لیتر آب می باشد که پس از آن مجدداً باید با پارچه های تمیز سطح میلگرد خشک گردد. در مرحله بعدی باید با کمک یک برس مخصوص محلول ضد خوردگی بر سطح میلگردها ریخته شده و به مدت یک روز میلگردها در جایی خشک قرار داده شوند. مرحله نهایی نیز باید از محلول آب بندی بر سطح میلگردها ریخته شده و پس از آن ۳ الی ۴ ساعت منتظر بود و می توان با گذشت زمان از میلگردها در بخش های مختلف سازه استفاده کرد.
استفاده از پوشش اپوکسی فیوژنی
یکی دیگر از این روش ها استفاده از پوشش اپوکسی فیوژنی است. برای این کار نیز در مرحله اول سطح میلگرد باید زنگ زدایی شده و را به کمک ابزار تفنگی اسپری الکترواستاتیک بر سطح میلگردها پاشید که ضخامت این پوشش باید حدوداً یک دهم میلی متر باشد. پس از آن باید میلگرد به طور کامل بررسی شده و قسمت هایی که دارای سوراخ ترک حفره آلودگی و…، هستند؛ به طور کامل رفع کردند.
استفاده از انواع پوشش های بتنی
پوشش های بتنی یکی از روش های کلاسیک و قدیمی برای تقویت میلگرد و همچنین پیشگیری در برابر خوردگی به شمار می آیند که دارای دو شکل می باشند. به نوع اول پوشش سطحی گفته می شود که معمولاً یک لایه محافظ از جنس پلاستیک است که بر روی بتن کشیده شده می شود. از طریق این محافظ، حفره هایی که در بتن وجود دارند به طور کامل پوشش داده شده و هیچ مواد شیمیایی نمی تواند از آن ها گذر کرده و به میلگرد برسد. اما پوشش پلاستیکی دوام چندانی ندارد و معمولاً مواد آسیب زا می توانند از آن عبور کنند. پوشش دیگر نفوذی یا دائمی نام دارد که این پوشش علاوه بر سطح رویی بتن درون حفره ها را هم تحت پوشش قرار داده و هیچ مواد آسیب زایی نمی تواند از آن عبور کند. علاوه بر این دو، پوشش های بتنی شامل انواع دیگری نیز هستند که عبارتند از:
- • پوشش های رزینی با پایه سیمان
• پوشش هایی بتنی به مدد ساروج
• پوشش های نواری شکل از جنس پلاستیک
• پوشش های بتنی معروف به شات کریت
گالوانیزاسیون یا روی اندود کردن
یکی دیگر از روش های رایج و مشهور برای پیشگیری از زنگ زدگی میلگرد، گالوانیزاسیون یا روی اندود کردن می باشد. برای این کار میلگرد تولید شده را در حمام روی قرار داده و تمامی سطح آن از روی پوشیده شده و در نهایت به میلگرد گالوانیزه تبدیل می گردد. از این طریق محصول در برابر خوردگی و اکسید آهن مقاومت بسیار بالایی پیدا می کند.
خلاصه مطلب
ما در این بخش از مطلب تلاش کردیم تا هر یک از شما را با خوردگی میلگرد آشنا کنیم. از طریق علائمی و نشانه هایی، به راحتی می توان به زنگ زدگی و خوردگی میلگرد پی برد و بهتر است که در همان ابتدا برای رفع آن اقداماتی انجام داد. در غیر این صورت، ممکن است که میلگرد دچار کمانش شده و بتن اطراف آن نیز مشکلات جبران ناپذیری را به بار آورند. برای پیشگیری از چنین اقداماتی بهتر است که از انواع تقویت کننده های میلگرد استفاده کرد. اگر سوال دیگری در این زمینه دارید و یا می خواهید اطلاعاتی در رابطه با قیمت میلگرد به دست آورید، می توانید با همکاران ما در فولادکو ارتباط برقرار نمایید.