لولهها یکی از اجزای حیاتی در صنایع مختلف هستند که برای انتقال مایعات، گازها و سایر مواد استفاده میشوند. با توجه به نیازهای مختلف صنعتی، لولهها از مواد متنوعی همچون فلزات، پلاستیکها، پلیمرها و بتن تولید میشوند. همچنین، سایز و ابعاد لولهها بسته به کاربرد آنها متفاوت است. یکی از رایجترین و کارآمدترین روشهای اتصال لولهها، روش فلنج (Flange) است. فلنجها به عنوان قطعاتی فلزی یا پلاستیکی، دو انتهای لوله را به یکدیگر متصل کرده و امکان نصب آسان، تعمیر و تعویض سریع را فراهم میکنند. در ادامه این مقاله انواع فلنج ها را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
فلنج چیست؟
فلنج (Flange) یک قطعه فولادی دیسکی شکل است که برای اتصال لولهها و دیگر تجهیزات صنعتی به کار میرود. انواع فلنج ها از طریق پیچ و مهره به یکدیگر متصل میشوند و نیازی به جوشکاری یا رزوهکاری ندارند، بنابراین فرآیند لولهکشی را سادهتر میکنند. فلنجها معمولاً به صورت جفت استفاده میشوند و از جنسهایی مانند فولاد، آلیاژهای فولادی یا چدن ساخته میشوند. این قطعات قابلیت تحمل فشارهای مختلف را دارند و به ویژه در اتصال لولهها به تجهیزات مانند پمپها و لرزهگیرها مورد استفاده قرار میگیرند.
انواع فلنج ها بر اساس قابلیت اتصال
فلنج قطعهای دیسکی شکل است که برای اتصال لولهها، شیرآلات و دستگاهها در صنایع لولهکشی استفاده میشود. انواع فلنج ها بر اساس ظاهر، کاربرد و نحوه اتصال عبارتند از:
- فلنج گلودار جوشی (Weld Neck): دارای گلویی بلند است و برای جوشکاری به لوله فولادی استفاده میشود. این فلنج مناسب برای فشار و دمای بالا است.
- فلنج ساکت ولد (Socket Weld): دارای فضای تورفتگی برای قرارگیری لوله و جوشکاری است و برای آببندی قوی استفاده میشود.
- فلنج رینگ جوینت (RTJ): دارای شیار برای آببندی در فشار و دمای بالا است.
- فلنج دندهای (Threaded): برای اتصال رزوهای بدون نیاز به جوشکاری است و در اتصال لولههای گالوانیزه مورد استفاده قرار میگیرد.
- فلنج ته کوب (Stub End): اقتصادی و مناسب برای فشارهای پایین است و همراه با فلنج لپ جوینت استفاده میشود.
کاربرد انواع فلنج ها در صنایع
انواع فلنجها در صنایع مختلف بهعنوان یکی از اصلیترین اتصالات به کار میروند. در ادامه به بررسی کاربرد فلنج در برخی از صنایع مهم پرداخته شده است.
صنعت نفت و گاز
در این صنعت به دلیل گستردگی استفاده از لولهکشی، فلنجها نقش حیاتی دارند. از فلنجهای مختلفی نظیر فلنج گلودار جوشی، کور، لبهدار، جوشی محفظهای و دندهای در خطوط انتقال نفت و گاز استفاده میشود. این فلنجها به دلیل مقاومت بالا در برابر فشار و دمای زیاد برای اتصال لولهها و سایر تجهیزات به کار میروند.
صنعت غذایی
در صنایع غذایی، استفاده از خطوط لولهکشی برای انتقال مواد غذایی بسیار رایج است. از آنجا که رعایت اصول بهداشتی در این صنعت اهمیت بالایی دارد، استفاده از انواع فلنج هایی که امکان جداسازی و تمیزکاری آسان را فراهم میکنند، ضروری است.
سیستمهای خلا
فلنجهای خلا (Vacuum Flange) در صنایع مختلف که نیاز به ایجاد خلا دارند، مورد استفاده قرار میگیرند. این فلنجها برای اتصال محفظههای خلا و پمپهای خلا بهکار میروند.
برا مشاهده و یا دریافت قیمت ورق گالوانیزه و قیمت ورق سیاه و انواع محصولات فولادی با کارشناسان فولادکو تماس بگیرید
اتصال دکلهای مخابراتی
در دکلهای مخابراتی که از اتصالات قوی و مقاوم استفاده میشود، انواع فلنج ها نقش مهمی ایفا میکنند. ابزار و قطعات به کار رفته در دکلهای مخابراتی باید توانایی تحمل وزن و فشار زیاد را داشته باشند.
تجهیزات بیمارستانی
در تجهیزات پزشکی و بیمارستانی مانند کپسولهای اکسیژن، انواع فلنجها به دلیل اهمیت ایمنی در جلوگیری از نشتی یا انفجار کاربرد دارند. این فلنجها در قسمتهای انتهایی کپسولها قرار میگیرند تا اتصال ایمن و مقاومی ایجاد کنند و از بروز خطرات جلوگیری نمایند.
تجهیزات آتشنشانی
انواع فلنج ها در سیستمهای اطفا حریق نیز بهکار میروند. این سیستمها به دلیل فشار بالای سیالات و دمای بالای محیط، نیازمند اتصالاتی مقاوم و بادوام هستند.
صنعت آب و فاضلاب
فلنجها در خطوط انتقال آب و فاضلاب بهعنوان یکی از اصلیترین اتصالات استفاده میشوند. فلنجها به دلیل نشتی کم، مقاومت در برابر خوردگی و قابلیت نصب و جداسازی آسان، گزینه مناسبی برای این سیستمها هستند.
دسته بندی فلنج ها بر اساس استاندارد تولید
انواع فلنج ها بر اساس استانداردهای مختلفی دستهبندی میشوند تا میزان تحمل فشار و ابعاد آنها در شرایط کاری مشخص گردد. این استانداردها به سازگاری و هماهنگی در طراحی و استفاده از فلنجها کمک میکنند. در ادامه به معرفی سه استاندارد رایج برای کلاسبندی فشار فلنجها پرداخته میشود:
کلاسبندی فشار مطابق استاندارد ASME B16.5
این استاندارد شامل کلاسهای 150، 300، 400، 600، 900، 1500 و 2500 است که هر کلاس نشاندهنده حداکثر فشار قابل تحمل فلنج برحسب PSI در دمای مجاز است. این مقادیر بر اساس دمای کاری تغییر میکنند و در این استاندارد برای هر نوع ماده و شرایط دمایی خاص، رابطهای بین فشار و دما تعریف شده است. هر 1 PSI معادل 6.9 کیلوپاسکال است.
کلاسبندی فشار مطابق استاندارد DIN
در استاندارد DIN، فلنجها بر اساس فشار اسمی PN طبقهبندی میشوند. بر اساس این استاندارد، فلنجها قابلیت تحمل فشارهای مختلف از 10 بار تا مقادیر بالاتر مانند 16 بار، 20 بار و بیشتر را دارند. استاندارد DIN 2527 به عنوان یکی از مهمترین استانداردهای اروپایی در کلاسبندی فشار فلنجها استفاده میشود.
کلاسبندی فشار مطابق استاندارد API (6A-6B-6BX)
انواع فلنج هایی که مطابق با استاندارد API (American Petroleum Institute) ساخته میشوند، به طور خاص برای شرایط فشار بالا و کار در صنایع نفت و گاز طراحی شدهاند. این استاندارد شامل کلاسهای 2000، 3000، 5000، 10000 و 15000 است که نشاندهنده توان تحمل فشار بسیار بالا توسط فلنجها است. فلنجهای API به دلیل تحمل بیشتر فشار نسبت به فلنجهای ASME، برای کاربردهایی با شرایط عملیاتی سنگینتر استفاده میشوند. این کلاسبندیها به صنعتگران اجازه میدهند که فلنجهای مناسب را بر اساس شرایط فشاری و دمایی سیستمهای خود انتخاب کنند و از اتصالاتی مطمئن و ایمن بهره ببرند.
انسداد جریان فلنج ها با استفاده از کور کننده
کور کننده فلنج، یک ابزار برای انسداد جریان بین دو فلنج است که با استفاده از صفحات دایرهای شکل به این هدف میرسد. این مسدودسازی میتواند با قرار دادن یک صفحه فلزی دایرهای در بین فلنجها انجام شود که عبور سیالات را متوقف میکند. کور کنندهها به دو نوع اصلی تقسیم میشوند. نوع اول شامل دو صفحه است که به یکدیگر متصل شدهاند که به آن مدل عینکی یا (Spectacle Blind) میگویند و نوع دوم شامل دو صفحه جدا از هم است که به آن Spade and Spacer گفته میشود.
نتیجهگیری
انواع فلنج ابزارهای مکانیکی حیاتی هستند که برای ایجاد اتصالات محکم و ایمن بین قطعات مختلف در سیستمهای لولهکشی و صنایع مختلف به کار میروند. این ابزارها معمولاً دارای سطح صاف و تخت بوده و با سوراخهایی برای اتصال به پیچ و مهرهها طراحی شدهاند. انواع فلنج ها و با ابعاد متنوع تولید میشوند و در صنایع گوناگون مورد استفاده قرار میگیرند. از مهمترین فلنجها میتوان به فلنجهای گلودار، کور، لپ جوینت، گلو بلند جوشی و دندهای اشاره کرد. اگر بهدنبال اطلاعات دقیقتری از قیمت فلنج یا قیمت لوازم داربستی هستید، میتوانید با کارشناسان فروش فولادکو در ارتباط باشید. آنها با کمال میل شما را برای یک خرید مناسب راهنمایی خواهند کرد.