وایرکات (Wire Cut EDM CNC) یکی از دقیق ترین و پیشرفته ترین روش های ماشین کاری فلزات است که با بهره گیری از تخلیه الکتریکی، قطعات فلزی را با دقت بالا برش می دهد. این فناوری در صنایع حساسی مانند خودروسازی، هوافضا، قالب سازی و مهندسی پزشکی بسیار پرکاربرد است. وایرکات تنها قابلیت ماشین کاری مواد رسانا مانند فولاد، مس و آلومینیوم را دارد و برای مواد نارسانا قابل استفاده نیست. در ادامه به معرفی دستگاه وایرکات CNC میپردازیم:
عملکرد وایرکات چگونه است؟
دستگاه وایرکات CNC از سیم نازکی به عنوان الکترود استفاده می کند که با عبور جریان برق و ایجاد جرقه، عمل ذوب و تبخیر مواد را انجام می دهد. در حین فرآیند، قطعه در مایع دی الکتریک (اغلب آب مقطر) قرار می گیرد که وظیفه خنک کاری، شست وشوی براده ها و جلوگیری از اتصالات ناخواسته را بر عهده دارد.
![وایرکات چیست؟ [مزایا و معایب وایرکات]](https://maktabino.com/wp-content/uploads/2023/01/%D9%85%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%DA%A9%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%A8-%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA.jpg.webp)
کاربرد مایع دی الکتریک در وایرکات
مایع دی الکتریک نقش حیاتی در کیفیت و پایداری فرآیند وایرکات دارد. این مایع به دو صورت استفاده می شود:
- پاششی: در محل برخورد سیم با قطعه برای خنک کاری موضعی
- غوطه وری کامل قطعه: جهت پایداری بهتر فرآیند و افزایش دقت برش
بررسی کیفیت سطح در برش وایرکات
یکی از مهم ترین مزایای وایرکات، تولید سطحی کاملاً صاف، براق و با دقت بالا است. البته میان سرعت برش و کیفیت سطح رابطه معکوس وجود دارد؛ هرچه کیفیت بالاتر مدنظر باشد، زمان بیشتری برای برش نیاز خواهد بود.
اجزای دستگاه وایرکات و مراحل اجرا
اجزای اصلی دستگاه وایرکات شامل موارد زیر است:
- ساختار مکانیکی بدنه
- سیم برش (الکترود)
- سیستم کنترل CNC
- مخزن و پمپ مایع دی الکتریک
- فیلترها و سیستم تصفیه
مراحل کار دستگاه وایرکات:
- قرارگیری و تراز دقیق قطعه کار روی میز
- عبور سیم برش از مسیر تعریف شده
- اعمال کشش مناسب به سیم
- شروع فرآیند برش با تزریق مایع دی الکتریک
- اجرای مسیر برش طبق فایل اتوکد توسط کنترلر CNC
معایب دستگاه وایرکات
هرچند وایرکات مزایای فراوانی دارد، اما برخی محدودیت ها نیز برای آن وجود دارد:
- قیمت بالای دستگاه
- سرعت نسبتاً پایین در عملیات برش
- عدم قابلیت برش مواد نارسانا
- نیاز به سوراخ کاری اولیه با دستگاه Super Drill

مزایای استفاده از وایرکات در صنعت
- صرفه جویی در زمان و هزینه با حذف ابزارسازی
- کاهش هزینه تولید قالب ها تا ۷۰٪
- عدم ایجاد تنش مکانیکی روی قطعه
- دقت بالا و کیفیت سطح عالی
- امکان اجرای برش بدون حضور دائمی اپراتور
- مناسب برای قطعات پیچیده و حساس
انواع سیم وایرکات و ویژگی های آن
در وایرکات از دو نوع سیم رایج استفاده می شود:
- سیم برنجی
دارای هدایت الکتریکی بالا، استحکام مناسب و قیمت اقتصادی. این سیم پرکاربردترین نوع در بازار ایران است.
- سیم فولادی با روکش مس
دارای استحکام کششی بیشتر و قابلیت برش با سرعت بالاتر. هرچند گران تر است، اما در کاربردهای صنعتی خاص مقرون به صرفه خواهد بود.
نکته: سیم های وایرکات اغلب یک بار مصرف هستند و باید کشش آن ها به درستی تنظیم شود تا دچار پارگی یا افت دقت نشوند.
منبع تغذیه وایرکات چگونه عمل می کند؟
در وایرکات، از منبع تغذیه ای با پالس های فرکانس بالا استفاده می شود. این منبع، ولتاژ و جریان مورد نیاز جرقه ها را تنظیم می کند. به طور معمول:
- ولتاژ بین سیم و قطعه: ۵۵ تا ۶۰ ولت
- حداکثر جریان مجاز: ۳۰ آمپر
- پلاریته: سیم همیشه کاتد و قطعه آند است (برای افزایش بازدهی برش)
اهمیت فیلترها در سیستم وایرکات
فیلترهای دستگاه، ذرات معلق موجود در مایع دی الکتریک را حذف می کنند و از ایجاد ناپایداری در فرآیند برش جلوگیری می نمایند. تعویض یا شست وشوی فیلترها باید بر اساس حجم عملیات و نوع قطعه به طور دوره ای انجام شود. اغلب دستگاه ها دارای هشدار تعویض فیلتر به صورت نوری یا صوتی هستند.
وایرکات CNC چیست؟
CNC (کنترل عددی کامپیوتری) در دستگاه وایرکات نقش کلیدی در اجرای دقیق طرح ها دارد. مسیر برش از طریق فایل های طراحی (مانند اتوکد) به کنترلر CNC داده شده و سپس به صورت خودکار اجرا می شود. در صنایع قالب سازی، این ویژگی باعث افزایش بهره وری و کاهش نیاز به عملیات تکمیلی پس از برش می شود.
برندهای معتبر وایرکات در بازار ایران
برترین برندهای دستگاه وایرکات در بازار شامل محصولات کشورهای زیر هستند:
- ژاپن: Mitsubishi، Sodick، Fanuc
- سوئیس و اسپانیا: کیفیت بالا و طول عمر مفید
- تایوان و چین: قیمت مناسب تر، محبوبیت بالا در ایران به ویژه در سال های اخیر
در حوزه سیم وایرکات نیز برندهای کره ای، تایوانی و چینی، محصولات باکیفیتی ارائه کرده اند که پاسخ گوی نیاز بازار داخلی هستند.
نتیجه گیری
وایرکات یک روش پیشرفته و دقیق برای ماشین کاری قطعات فلزی است که با ویژگی هایی مانند دقت بالا، کیفیت سطح عالی و عدم نیاز به ابزارسازی سنتی، جایگاه مهمی در صنایع مدرن دارد. در انتخاب دستگاه مناسب، توجه به کیفیت سیم، برند سازنده، خدمات پس از فروش و قابلیت کنترل CNC از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
برای اطلاع از قیمت دستگاه دستگاه وایرکات CNCیا سایر تجهیزات صنعتی مانند قیمت تیرآهن هاش، پیشنهاد می کنیم به سایت فولاد کو مراجعه کنید و از مشاوره رایگان کارشناسان فنی بهره مند شوید.